In de loop der jaren heb ik mijn visie over gezonde voeding behoorlijk bij moeten stellen. Ook ik ben groot geworden met “Melk is goed voor elk!” en “Brood, daar zit wat in!”. Maar door voortschrijdend inzicht ben ik daar toch wat genuanceerder over gaan denken.
Tijdens mijn studie aan de Landbouw Hogeschool leerden wij veel over het verbouwen van gewassen tot het voeden van dieren. Wat wij leerden was hoe je dit zo efficiënt mogelijk kon doen. Erg interessant, maar het riep wel gelijk de vraag op of dit ook wel zo gezond is.
De hedendaagse landbouw probeert zo “efficiënt” mogelijk haar producten te produceren, zodat de consument goedkoop kan eten. Dat wat “levensmiddelen” genoemd wordt, is nog nooit zo goedkoop geweest. In de jaren 60 werd nog gemiddeld zo’n 30 tot 40% van het inkomen besteed aan levensmiddelen. Nu ligt dat rond de 10 tot 15%.
Als je je daarbij realiseert dat van het bedrag dat wij aan voeding uitgeven een heel groot deel bij de winkel en tussenhandel terecht komt, begrijp je dat de agrariërs maar bar weinig voor hun producten ontvangen. De efficiëntie moet dus nog verder omhoog, met als gevolg een nog hogere productie per hectare, meer biggen per zeug en meer liters melk per koe.
Dit kun je alleen maar realiseren door gebruik te maken van technieken die op de lange termijn juist voor problemen zullen zorgen. In de huidige akkerbouw wordt nog maar gestuurd op 11 elementen, waarvan stikstof, fosfaat en kalium de belangrijkste zijn. Men kijkt hoeveel gewicht men van een hectare kan halen en niet wat de voedingswaarde is. In de veehouderij wordt gebruikt gemaakt van zo goedkoop mogelijke grondstoffen, die van all over de wereld worden aangevoerd.
Het gevolg is dat wij op andere plekken op de aarde roofbouw plegen en hier met een overschot komen te zitten. Onze landbouw is namelijk helemaal nog niet zo efficiënt. Veel van de aangevoerde mineralen komen namelijk niet in de planten en dieren terecht, maar in het milieu, met alle schadelijke gevolgen van dien.
Naast het overmatig gebruik van mineralen wordt er ook heel snel gegrepen naar chemische middelen ter bestrijding van ziektes. Ook het gebruik van antibiotica is aanzienlijk. Het zijn allemaal noodgrepen die tijdelijk een oplossing lijken, maar op de lange termijn het probleem alleen maar groter maken.
Tot overmaat van ramp weten de grote jongens als Monsanto het ook nog voor elkaar te krijgen om genetisch gemanipuleerde planten op de markt te brengen. Dit onder het mom van een lager gebruik van chemische middelen ter bestrijding van ziekten en onkruid. De praktijk blijkt echter anders. Het gebruik neemt niet af, maar de afhankelijkheid aan deze grote jongens neemt toe. Maar erger is nog dat nooit is onderzocht wat het gevolg voor de gezondheid op de lange termijn kan zijn. Er zijn diverse onderzoeken die er op duiden dat dit wel eens schadelijk zou kunnen zijn, maar dat weten ze op de een of andere manier toch steeds weer van tafel te krijgen.
De Gezondheidsraad die eigenlijk het voorzorgsprincipe zou moeten hanteren (zo lang niet duidelijk is wat de gevolgen voor de gezondheid op de korte, midden en lange termijn zijn, deze nieuwe producten niet toestaan), stelt zich doodleuk op het principe dat zo lang niet bewezen is dat het product schadelijk is, het als onschadelijk mag worden beschouwd…
Volledig absurd natuurlijk. Stel nu dat over 5 of 10 jaar blijkt dat het toch schadelijk is, dan zijn de gevolgen toch niet meer te overzien! Deze producten zijn dan al volledig geïntegreerd in het systeem. Er is dan geen weg terug meer. En de grote jongens zijn ingedekt, omdat ze toestemming hadden.
Maar wat heeft dat nu met gezonde voeding te maken?
Alles! Het gevolg van de sturing op productie heeft een verarming van het product tot gevolg. Dit naast de al genoemde milieuproblemen. De geleverde producten zijn kwalitatief niet meer zoals ze 30 of 40 jaar geleden waren. Chemisch analytisch zijn ze nog steeds redelijk vergelijkbaar, maar als je kijkt naar de sporenelementen en de levensenergie, dan zijn ze niet meer te vergelijken. Wat dit aangaat hebben we met arme producten te maken.
Dat is dus de basis van onze voeding. Maar het kan nog erger! (De oplossing komt straks). De meeste mensen houden van gemak en kiezen voor bewerkte kant en klare of snel klare producten. De industrie heeft dit “gemaksfood” voor ons geproduceerd en probeert ons via reclames ook nog te doen geloven dat dit uitermate gezond is. Sterker nog de industrie heeft een dusdanige sterke lobby dat deze “voeding” straks het stempel veilig krijgt omdat het geproduceerd is volgens bepaalde vaststaande procedures en daarmee controleerbaar. Dit stempel zegt niets over de feitelijke voedingswaarde als het gaat om levensenergie.
Bij het fabriceren van “gemaksfood” worden technieken en hulpstoffen (denk bijvoorbeeld aan de e-stoffen, onnodig gebruik van suikers, etc.) gebruikt die in mijn ogen schadelijk zijn voor de gezondheid. Je merkt dit echter niet direct. Het zijn “sluipmoordenaars”! Deze gifstoffen stapelen zich op in het lichaam en kunnen naar verloop van tijd, op het moment dat je immuunsysteem ze niet meer aankan, de druppel zijn die de emmer doet overlopen en diverse gevolgen hebben.
Ik stoel deze mening op mijn ervaringen met huisdieren en dan met name honden. Vijf jaar geleden kregen wij onze Sendy. Omdat ik voor ons zelf bewuste keuzes in de voeding maakte, wilden we dat voor de hond ook. Maar wat is nu gezonde diervoeding. Ik ben toen opzoek gegaan naar een gezonde hondenbrokken en kwam tijdens mijn speurtocht tot ontluisterende ontdekkingen…
In de meeste diervoedingsproducten worden producten en additieven gestopt, die zelf voor menselijke consumptie niet zijn toegestaan. Gevolg is dat het punt waar de “sluipmoordernaar” toeslaat eerder ligt dan bij de mens. Dat wordt nog eens geholpen door het sneller groei en verteringsproces van bijvoorbeeld de hond.
Het lichaam zal altijd haar best doen om zich van giftige stoffen te ontdoen. Normaal gesproken verloopt dit via de organen. Maar als de organen het niet meer bol kunnen werken, gaat de huid als extra orgaan optreden. Bij de hond zie je dit bijvoorbeeld in het jaar door verharen, terwijl dit eigenlijk maar 2 keer per jaar gedurende 2 weken hoort plaats te vinden. Andere verschijnselen zijn jeuk, rode bultjes of plekjes, tot volledige kaalheid.
Mijn huidige voedingleverancier liet mij zien dat met de juiste voeding, dus zonder aller rotzooi, je 90% van deze problemen kunt oplossen. Tevens maakte hij mij duidelijk dat wanneer de problemen niet worden opgelost en de voeding dus niet wordt verbeterd, de problemen zullen verergeren en je andere ernstigere ziektes zult gaan krijgen.
Deze gegevens waren voor mij een belangrijke reden om ook zelf gezond voer aan te gaan bieden. In de afgelopen jaren heb ik diverse probleem gevallen mogen helpen door ze (in samenspraak met de voedingsdeskundige van mijn leverancier) een aangepast dieet voor te schrijven. De meeste problemen waren binnen 2 tot 3 maand opgelost. Zelfs honden met suikerziekte en nierproblemen bleken door aangepaste voeding aanzienlijk op te knappen of konden zelfs geheel van de medicijnen af.
De oplossing is er!
Stap 1. Natuurlijke producten.
Gelukkig is de oplossing nog steeds voor handen. Te beginnen met natuurlijke producten. Dit zijn producten die zo min mogelijk bewerkt zijn. Met dit als uitgangspunt kun je in de supermarkt snel winkelen. Alleen de versafdeling behoef je maar te bezoeken. Als je natuurlijke producten als basis neemt, dan is al een heel groot deel van het probleem getackeld. Blijft het feit dat tijdens de productie nog steeds gebruik gemaakt wordt van veel chemische middelen, groeibevorderaars, overzeese grondstoffen, antibiotica, etc. Natuurlijk vind je de residuen van deze stoffen in de producten terug. Op de lange termijn kunnen die nog steeds hetzelfde effect tot gevolg hebben.
Stap 2. Biologisch producten
Om ook dat probleem te tackelen biedt de biologische landbouw de oplossing. Zij maken namelijk geen gebruik van al deze stoffen. De biologische landbouw gaat uit van een holistische (totaal) benadering. In plaats van een product zo snel mogelijk te laten groeien door te sturen op een aantal groeibepalende elementen, gaat de biologische landbouw uit van het gezond houden van de bodem.
Een gezonde bodem levert een gezond product. De opbrengsten zijn daardoor wel lager, maar dat geldt ook voor de ziektedruk. De onkruidbestrijding is niet chemisch, maar mechanisch. Dit alles maakt de biologische landbouw bewerkelijker. Dit in combinatie met de lagere productie verklaard gelijk voor een groot deel waarom de producten ook duurder zijn.
Maar ook door de relatief hoge kosten voor transport en tussenhandel, gaat de prijs nog verder omhoog. De prijs kan nog zeker 20% dalen, wanneer meer mensen voor biologisch gaan kiezen. Hierdoor zullen de overhead kosten dalen. Bij winkels als de Lidl en Aldi zie je dit al. Hier liggen ook al biologische producten die niet veel duurder meer zijn dan gangbare producten.
Stap 3. Weg met ziekmakende producten
Op zoek naar gezonde voeding ontdekte ik ook steeds meer over de negatieve effecten van bepaalde voedingsmiddelen.
Zo blijkt koffie enorm vochtafdrijvend te zijn. Dit nog even los van de cafeïne. Wanneer wordt het meeste koffie gedronken? ’s Ochtends! Juist het moment wanneer de mens het meest vocht nodig heeft na een nacht van veel zweten. Het is beter te beginnen met een of twee glazen water. Ik ontdekte dat ik me daar veel beter bij voelde. Vervolgens heb ik koffie of diverse andere reden helemaal in de ban gedaan.
Suiker hoort ook niet thuis in onze dagelijkse voeding. Op een feestdag in een lekkernij is prima, maar niet dagelijks. Hoe meer de suikers geraffineerd zijn, hoe groter de gevolgen. Voor de vertering blijken namelijk de benodigde hulpstoffen te ontbreken en die worden vervolgens aan ons lichaam ontrokken. Suiker pleegt dus feitelijk roofbouw. En als je denkt dat je eigenlijk geen zoetigheid eet, zul je verbaasd staan waar overal suiker in verwerkt is. Tot in de gekookte ham aan toe. Waarom? Omdat het goed vocht vasthoudt en de houdbaarheid verlengd! Alleen al over de negatieve effecten van suiker zijn boeken vol geschreven. Het voert te ver om dat nu allemaal te behandelen. Maar mij is wel duidelijk geworden dat suiker een heel belangrijke rol speelt bij alle welvaartziektes.
Wil je toch graag iets zoetigs of zoeten, dan raad ik je aan voor fructose of ongeraffineerde rietsuiker te kiezen. Chemische stoffen als aspartaam blijken nog ernstigere gevolgen te kunnen hebben en zijn dus zeker niet de oplossing.
Varkensvlees is ook van mijn bod verdwenen. Ik ontdekte namelijk dat varkens niet kunnen zweten. Zij houden dus alle gifstoffen die de organen niet af kunnen voeren binnen. Als je je realiseert wat een varken allemaal te eten krijgt… Dit nog even los van de levensomstandigheden van de huidige bio-industrie. In mijn ogen wordt het dierwelzijn geweld aangedaan en zijn de dieren niet gelukkig. Ook deze kwaliteit vind je naar mijn mening in het product terug.
Ik ben zelf werkzaam geweest in de veehouderij, maar kan dit niet meer voor mij zelf verantwoorden. Dit is in mijn ogen geen zorg dragen voor de schepping.
Stap 4. De juiste Combinatie van voedingsstoffen
Ik dacht dat ik een aardig beeld had van gezonde voeding, maar je kunt nog altijd van anderen leren. Zo kwam ik augustus 2009 op een seminar terecht waar vertelt werd over wat bepaalde voedingsstoffen in je lichaam doen en wat voor effect ze bijvoorbeeld hebben op je hormoonhuishouding. En dan met name je insuline huishouding. Vooral een overmaat aan koolhydraten gaan je lichaam op de lange termijn frustreren met zelfs mogelijk suikerziekte tot gevolg.
Het blijkt dat wij relatief veel te veel koolhydraten eten. Zeker wanneer je je realiseert dat wij tegenwoordig veel minder lichamelijke arbeid verzetten dan de generaties voor ons. Daar komt nog eens bij dat we ook nog eens beschikken over diverse tussendoortjes.
Maar ook de vertering van koolhydraten en eiwitten tegelijk blijkt voor het lichaam veel zwaarder te zijn dan gescheiden.
Met die kennis ben ik vervolgens een low carb dieet gaan volgen. Dit betekent dus heel weinig koolhydraten. Het brood is uit mijn voeding verdwenen als ook de aardappels en rijst. Deze laatsten eet ik nog maximaal twee keer per week.
De ochtend start ik nu met gewokte groenten. Soms met wat vlees, maar vaak ook niet. Het middag eten bestaat meestal uit een lekkere salade en de avondmaaltijd uit groente en vlees of vis. Tussen door drink ik een lekker smooty, eet ik wat fruit en ook een handje noten of gedroogde vruchten.
Sinds ik dat doe voel ik me veel fitter, ben ik van het probleem af dat wanneer ik te laat at, mijn ingewanden op de kop stonden en ben ik deze winter niet ziek en nauwelijks verkouden geweest. Dat laatste was ik de jaren er voor altijd heel erg. Bijkomend voordeel is dat ik ook nog eens 12 kg ben afgevallen!
Afgelopen Pasen heb ik met permissie “gezondigd”. Ik mocht van mij zelf genieten van alle lekkernijen. En dat heb ik ook gedaan. Ik voelde me echter behoorlijk in mijn energie onderuit gaan en het kost een paar dagen om weer op niveau te komen.
Stap 5. …?!
Mijn ontdekkingsreis is nog niet ten einde. Ik heb mezelf tot doel gesteld om minimaal 120 in goede gezondheid te worden. Daarom blijf ik me verder verdiepen in gezonde voeding. Het volgende waar ik me in ga verdiepen is de verhouding tussen zuur en basisch vormende voedingsmiddelen. Naar ik gelezen heb, wordt een lichaam met de juiste pH niet ziek. Hier wil ik uiteraard meer van weten.
Eet smakelijk!
Weet je wat nu het aller mooiste is. Ik eet lekkerder dan ooit te voren. Natuurlijke, biologische, zelf geteelde producten smaken veel voller dan opgepepte producten. Smaakpanels beweren het tegendeel. Maar ik heb zelf ondervonden dat je de verschillen niet altijd direct proeft. Je smaakpapillen moeten zich eerst herstellen. Als je na verloop eens terugvalt naar andere producten ervaar je het verschil des te meer.
Eet smakelijk!
Bert Tijhoff